Η Αγία Τριάδα του Ολύμπου: Ζευς, Ποσειδών, Άδης

Ο Μύθων διαβάζει τη διανομή του Κόσμου σε Ζευς, Ποσειδώνα και Άδη ως πολιτική αλληγορία: εξουσία, «τοπική αυτοδιοίκηση» και Φυσικός Νόμος στη μυθολογία.

Τίμων ο Αθηναίος

6/27/20261 min read

Ο πόλεμος μεταξύ των θεών έκανε τον κύκλο του και η Τιτανομαχία είναι ήδη παρελθόν. Ο νικητής, ο Ζευς, είναι έτοιμος να ανακοινώσει την πρώτη σημαντική απόφαση της διακυβέρνησής του. Την απόφαση που ανατρέπει τα μέχρι τώρα σχεδόν «μονοθεϊστικά» δεδομένα και θέτει βάσεις για τριαδική συνδιοίκηση του Κόσμου. Θέτει και βάσεις για την «τοπική αυτοδιοίκηση».

Οι θεοί που στάθηκαν στο πλευρό των νικητών είναι συγκεντρωμένοι στα δώματα του Διός, τα οποία παρατηρώ πως είναι λιτά και απέριττα. Ο Ζευς κρατά στα χέρια του τον κεραυνό, και πριν ανακοινώσει την πρωτοποριακή απόφασή του, ξεκινά το διοικητικό έργο με μία δήλωση «ενωτική». Δηλώνει πως Γη, Ουρανός και Όλυμπος, πάει να πει ο Κόσμος όλος, … ανήκουν σε όλους τους Θεούς. Και οι παρευρισκόμενοι, εκτός από δύο, μοιάζουν απόλυτα ικανοποιημένοι και ευχαριστημένοι.

Κάτι τέτοια δήλωναν οι θεοί που κατασκεύασαν οι Έλληνες εκείνης της εποχής γιατί εκείνης της εποχής οι Έλληνες έδιωχναν βασιλιάδες και τυράννους προκειμένου να εγκαταστήσουν δημοκρατίες. Επειδή ήθελαν γη και ουρανός να ανήκουν σε όλους…

Μα επειδή ακόμα και στις θεϊκές «δημοκρατίες» υπάρχει ανάγκη μιας κεντρικής εξουσίας, ο Ζευς έσπευσε να «ξεκαθαρίσει» τα πράγματα… Προφανώς για να μην παρεξηγηθούν οι προθέσεις του.

«Πατέρας και αρχηγός όλων θα είμαι εγώ! … μα όσα διαφεντεύω θα ανήκουν σε όλους.» Έτσι είπε ο βροντερός Ζευς που νίκησε στην δύναμη και στην πονηριά τον πατέρα του τον «αγκυλομήτη» Κρόνο, και οι υπόλοιποι θεοί, ικανοποιημένοι και ευχαριστημένοι, αδιαφόρησαν για την «δήλωση πατρότητας» και δεν είπαν κουβέντα.

Είμαι βέβαιος πως ο Ζευς ξεκίνησε με μια τέτοια δήλωση για να εδραιώσει την εξουσία του σε ισχυρά θεμέλια. Για να κάνει ακόμα και τους θεούς που δεν διεκδικούν εξουσίες, να νιώσουν συνυπεύθυνοι. Να γίνουν ενεργοί πολίτες του Κόσμου και να φροντίζουν για την ευημερία Γης και Ολύμπου, … κάτω από τις διαταγές του φυσικά. Να τους κάνει να αισθανθούν συνυπεύθυνοι! Αυτό νομίζω πως ήθελε! Και όπως θα δω σε μελλοντικά ταξίδια, θεοί όπως η Θέμις που δεν αναλαμβάνει καμία εξουσία, θα του συμπαρασταθούν και θα στηρίξουν την «βασιλεία» του. Το είπαν και οι Μούσες…

71 ὁ δ' οὐρανῷ ἐμβασιλεύει, 72 αὐτὸς ἔχων βροντὴν ἠδ' αἰθαλόεντα κεραυνόν, 73 κάρτει νικήσας πατέρα Κρόνον. εὖ δὲ ἕκαστα 74 ἀθανάτοις διέταξε νόμους καὶ ἐπέφραδε τιμάς

Όμως υπάρχουν δύο θεοί που προφανώς δεν ικανοποιούνται με λόγια. Είναι οι θεοί που στην διάρκεια της Τιτανομαχίας, όμοια με τον Δία, είχαν λάβει δώρα από τους αρχαίους Κύκλωπες. Ο Άδης και ο Ποσειδών. Ο Ζευς είχε λάβει δώρο «τρισδιάστατο». Τον κεραυνό, την αστραπή και την βροντή. Ο Ποσειδών είχε λάβει δώρο την Τρίαινα που εξουσιάζει τα ύδατα. Και ο Άδης είχε λάβει την κυνέη, μία περικεφαλαία που τον κάνει αόρατο. Και παρότι Άδης και Ποσειδών δεν έχουν πει κουβέντα, η γλώσσα του σώματός τους μαρτυρά πως ετοιμάζονται να αμφισβητήσουν του Διός την παντοδυναμία…

Μα ο Ζευς, αφενός γνώριζε τις προθέσεις τους, αφετέρου είχε αναγνωρίσει πως έχουν και εκείνοι δικαίωμα στην εξουσία. Και έχει ήδη αποφασίσει.

Έτσι, φαίνεται πως έφτασε η στιγμή να ανακοινώσει την μεγάλη απόφαση. Την πλέον πρωτοποριακή απόφαση ολόκληρης της μυθολογίας. Την απόφαση να χωριστούν οι εξουσίες του Κόσμου σε τρία βασίλεια. Να ανατεθούν εξουσίες σε τοπική αυτοδιοίκηση.

Πρώτον, στο βασίλειο του Ουρανού και της γης. Δεύτερον, στο βασίλειο του Ωκεανού και όλων των υπέργειων και υπόγειων υδάτων. Τρίτον, στο Χθόνιο βασίλειο. Στο βασίλειο του Κάτω Κόσμου.

Έτσι, χάρη στις Μούσες, τον άκουσα να μοιράζεται τις εξουσίες με τους ισχυρότερους των αδελφών του. Με εκείνους που διάλεξαν οι αρχαίοι Κύκλωπες.

Ο ίδιος κράτησε την εξουσία του ουρανού. Ίσως επειδή κατέχει την βροντή και τον καυτό κεραυνό. Την εξουσία της γης σύμφωνα με τον Όμηρο, την μοιράστηκε με όλους.

Στον Ποσειδώνα που διαθέτει την τρίαινα και είναι ακατανόητος έδωσε το βασίλειο των υδάτων δηλαδή τους αχαρτογράφητους νοητικούς Ωκεανούς της γνώσης των θεών. Επίσης και τις θάλασσες της άγνοιας των ανθρώπων.

Και στον Άδη, έδωσε την βασιλεία του κάτω κόσμου. Και με αυτόν τον τρόπο τον κατέστησε πλουσιότερο όλων. Τόσο πλούσιο που οι θνητοί θα τον αποκαλούν Πλούτωνα. Επειδή ο κάτω κόσμος θα φιλοξενήσει όλα τα θνητά πλάσματα. Αυτά που κάποτε γεννήθηκαν και όσα θα γεννηθούν στο μέλλον. Και όπως είναι φυσικό, οι ψυχές που θα διοικήσει ο Άδης θα είναι περισσότερες από τις ζώσες ψυχές του πάνω κόσμου.

Έτσι έγιναν τα πράγματα και άπαντες είναι ικανοποιημένοι. Ακόμα και οι απόντες από τα δώματα του Διός Κύκλωπες. Εκείνοι οι αρχέγονοι θεοί που υπήρξαν οι πρώτοι σιδηρουργοί.

Και όλα αυτά είναι τόσο συμβολικά ώστε ενδεχομένως να βρίσκονται πολύ πιο κοντά στην αλήθεια από τα «δόγματα» που ισχυρίζονται πως την αλήθεια την κατέχουν.

Νομίζω λοιπόν πως η απονομή δώρων από τους Κύκλωπες δεν ήταν διόλου τυχαία. Και η εξουσία των τριών πρωτοκλασάτων στελεχών της κυβέρνησης Ολύμπου έχει βαθιές ρίζες. Έχει την βούλα και την αναγνώριση αρχαίων θεών.

Εντωμεταξύ, ο Ζευς συνεχίζει το διοικητικό του έργο με αξιέπαινη σύνεση, παρότι όσον αφορά τις «τεχνικές της εξουσίας», … είναι «αρχάριος». Θεσπίζει κέντρα εξουσίας και ορίζει προνόμια για τους αθάνατους συγγενείς του. Όχι σαν τους προηγούμενους που ήταν εγωκεντρικοί… Αυτός μοιράζει θέσεις και αξιώματα στον Όλυμπο και στον Κόσμο όλο. Διορίζει άρχοντες αριστοκράτες - με την καλή έννοια - και μοιράζεται την εξουσία μαζί τους.

Τους αντιδραστικούς, τους διορίζει και αυτούς ίσως για να τους ελέγχει καλύτερα. Στο άμεσο μέλλον θα δώσει χάρη ακόμα και στον Κρόνο. Θα τον διορίσει βασιλιά των Ηλυσίων Πεδίων όπου θα τον αφήσει να κοιμάται αιώνια στον χωρόχρονο της ύπαρξής του.

Και φυσικά δεν ξεχνά όσους στον πόλεμο βοήθησαν μα ούτε και εκείνους που παρέμειναν ουδέτεροι. Έτσι, ο Ωκεανός, η Θεία, η Ρέα, η Θέμις, η Μνημοσύνη, η Φοίβη και η Τηθύς δεν θα τιμωρηθούν σαν τους Τιτάνες που πολέμησαν. Αντιθέτως θα χαίρουν εκτίμησης και θα έχουν προνόμια μοναδικά.

Ο Προμηθέας που από την πρώτη στιγμή στάθηκε στο πλευρό του, θα τιμηθεί με την φιλία του Διός ενώ αργότερα θα υποστεί το μένος και την οργή του. Η Εστία θα είναι το κέντρο της νέας κυβέρνησης και θα κρατά τα μέλη της αγαπημένα και ενωμένα. Σχεδόν… Το σίγουρο είναι πως η Εστία θα αποτελέσει το σημαντικότερο ίσως χαρακτηριστικό της νέας εποχής. Και αργότερα, όταν θα κατασκευαστεί το πλέον πρόσφατο γένος ανθρώπων, η Εστία θα γίνει βάση του πολιτισμού τους.

Όμως, εκτός από την Εστία, υπάρχουν και τα τέκνα της Στυγός. Το Κράτος και η Βία που στο εξής θα βρίσκονται στις διαταγές του αρχηγού. Και οσάκις δεν καταφέρει η Εστία να ενώσει τα πλάσματα, οσάκις οι «Εσπερίδες» του Ολύμπου καταλήξουν σε καυγάδες, το έργο της διατήρησης της τάξης θα αναλάβει το δίδυμο Κράτος - Βία.

Παρόλα ταύτα, οι διαφωνίες μεταξύ των θεών δεν θα λείψουν. Στην Ιλιάδα, θα δούμε τους θεούς να αντιπαλεύουν ο ένας τον άλλον και συγκεκριμένα στην ραψωδία Ο, θα ακούσουμε τον Ποσειδώνα που έχει ταχθεί στο πλευρό των Αχαιών ενώ ο Ζευς υποστήριζε - προσωρινά και για χάρη του Αχιλλέα - τους Τρώες, να λέει τα παρακάτω λόγια.

εἴ μ' ὁμότιμον ἐόντα βίῃ ἀέκοντα καθέξει. τρεῖς γάρ τ' ἐκ Κρόνου εἰμὲν ἀδελφεοὶ οὓς τέκετο Ῥέα Ζεὺς καὶ ἐγώ, τρίτατος δ' Ἀΐδης ἐνέροισιν ἀνάσσων. τριχθὰ δὲ πάντα δέδασται, ἕκαστος δ' ἔμμορε τιμῆς· Ο 190. ἤτοι ἐγὼν ἔλαχον πολιὴν ἅλα ναιέμεν αἰεὶ παλλομένων, Ἀΐδης δ' ἔλαχε ζόφον ἠερόεντα, Ζεὺς δ' ἔλαχ' οὐρανὸν εὐρὺν ἐν αἰθέρι καὶ νεφέλῃσι· γαῖα δ' ἔτι ξυνὴ πάντων καὶ μακρὸς Ὄλυμπος. Ομήρου Ιλιάς, Ραψωδία Ο

«Παρότι είμαι ομότιμός του, με βία θέλει να με εμποδίσει ο Ζευς. Εμείς οι τρεις, ο Ζευς ο Άδης και εγώ, γεννηθήκαμε από τον Κρόνο και την Ρέα. Και τα βασίλεια τα χωρίσαμε ισόμερα. Σε εμένα έλαχε η λευκή η θάλασσα, στον Άδη το ζοφερό το σκότος και στον Δία ο πλατύς ουρανός μαζί με τον αιθέρα και τα νέφη. Όμως η γη και ο μέγας Όλυμπος κοινός τόπος για τους τρεις μας έμεινε.»

Μα όλα αυτά θα συμβούν στο μέλλον γιατί οι θεοί των Ελλήνων είναι κατ' εικόναν και ομοίωσιν εκείνων που τους έπλασαν. Ρέμπελοι, καβγατζήδες και στο τέλος της ημέρας αγαπημένοι γύρω από το δείπνο.

Έτσι έχτισε το βασίλειό του ο Ζευς. Και στο μέλλον, έτσι αλλά πολύ χειρότερα θα χτίσουν την εξουσία τους και οι κυβερνήσεις των ανθρώπων. Με Κράτος και Βία δίχως της Εστίας την αρωγή …

Πάλι καλά! Διότι κάποιες άλλες «εξουσίες» θα συνεχίσουν να αντιγράφουν το μοντέλο εξουσίας του Κρόνου και του Ουρανού… Θα καταπίνουν τα παιδιά τους, … μέχρι να βρεθεί κάποιος να τους ευνουχίσει! Και στο μέλλον, θα καλοπιάνει τους ισχυρούς και τους «πρίγκηπες» ο Μακιαβέλλι διδάσκοντάς τους μακιαβελικές μεθόδους εξουσίας… παρόμοιες με του Ουρανού και του Κρόνου μα κάπως πιο κομψές για να ταιριάζουν με τα παραμύθια της εποχής του. Μα εγώ νομίζω πως του Διός το μοντέλο θα έπρεπε να αντιγράφουν οι «πρίγκηπες», κυρίως στο κομμάτι που αφορά τον διαμοιρασμό της διακυβέρνησης, … αν θέλουν να παραμείνουν στην εξουσία. Του Ουρανού, του Κρόνου και του Μακιαβέλλι οι τεχνικές δεν υπηρετούν τον Φυσικό Νόμο και ανατρέπονται…

Μύθων ο Αθηναίος

Από το βιβλίο «Οι Θεοί των Ανθρώπων». (σύντομα στο Βιβλιοπωλείο του PassaTempo.Art)

Τα ταξίδια του Μύθωνα στην Μυθολογία θα τα βρείτε στο youtube.com/@mydiaproject